Ondernemers zijn weinig bekend en hebben weinig ervaring met nieuwe financieringsvormen en bestaande overheidsregelingen voor versterking van hun financiële positie. Dat blijkt uit onderzoek van de Kamer van Koophandel (KvK) in samenwerking met de Hogeschool Utrecht.

Volgens het eerste grote onderzoek naar mkb-financiering van de KvK, het Behoefteonderzoek en analyse mkb financiering, zijn ondernemers nog niet goed bekend met alternatieve financieringsmogelijkheden. “Ondernemers kiezen vooral voor traditionele vormen en als die spaak lopen, haken de meeste ondernemers af in hun zoektocht naar geld“, zegt KvK-bestuursvoorzitter Claudia Zuiderwijk. “Door onbekendheid worden nieuwe financieringsmogelijkheden nog nauwelijks gebruikt.” Lex van Teeffelen, lector Financiële en Economische Advisering aan de Hogeschool Utrecht voegt hieraan toe: “Veel ondernemers staan voor het verkeerde loket. Ze gaan naar de bank en worden daar vaak afgewezen. Ze kunnen beter alternatieven proberen, zoals factoring, leasing of Qredits.” Reden voor het onderzoek is dat de KvK graag meer wil doen om ondernemers te helpen met hun financieringsbehoefte.

Beperkt gebruik alternatieve financieringsvormen
In het onderzoek kregen de ruim 3200 respondenten, zzp’ers en mkb’ers, 24 financieringsvormen en 14 overheidsregelingen voorgelegd. In de Top 5 van meest gebruikte financieringsvormen staan de hypotheek, de reguliere banklening, het verhogen van de rekening-courant, de lening van familie en vrienden en de vooruitbetaling door klanten. Verder blijkt dat mkb’ers gemiddeld iets meer weten van financieringsvormen dan zzp’ers, maar ook zij maken slechts beperkt gebruik van alternatieve mogelijkheden. Opvallend is dat de starterslening, crowdfunding en het overbruggingskrediet bij vier van de vijf zzp’ers (deels) bekend zijn, maar door slechts 1 tot 2 procent van de zzp’ers worden gebruikt. Vier van de vijf mkb’ers kennen (deels) het overbruggingskrediet, operationele leasing, de starterslening en crowdfunding, maar slechts 1 tot 3 procent van de mkb’ers maakt er gebruikt van.

Bron: FD.nl. KvK, Hogeschool Utrecht

Bekendheid MKB-ondernemers. Bron: FD.nl. KvK, Hogeschool Utrecht

Overheidsregelingen zijn veel minder bekend bij ondernemers. De bekendste is de Kleinschalige Investeringsaftrek die de helft van de zzp’ers kent en twee derde van de mkb’ers. Ze maken er het meest gebruik van: 18 procent van de zzp’ers en bijna 30 procent van de mkb’ers. De kennis en het gebruik van de overige dertien regelingen is veel minder. Dat wordt eveneens veroorzaakt doordat het voor een deel om regelingen voor kleinere doelgroepen gaat.

Bekendheid ZZP'ers. Bron: FD.nl, KvK, Hogeschool Utrecht

Bekendheid ZZP’ers. Bron: FD.nl, KvK, Hogeschool Utrecht

Bankfinanciering blijft gewild
Van de onderzochte zzp’ers had 21 procent in de afgelopen twaalf maanden behoefte aan financiering. Dit geldt voor 39 procent van de mkb’ers. Van de ondervraagde mkb’ers diende 42 procent en 27 procent van de zzp’ers daadwerkelijk één of meerdere aanvragen in. De financiering wordt vooral gebruikt voor het aanschaffen van bedrijfsmiddelen, werkkapitaal en de herfinanciering van schulden. Het gaat om bedragen bij toekenning, bij zzp’ers onder de 50.000 euro en bij mkb’ers vaak onder de 100.000 euro. Groeifinanciering komt op de tweede plaats, maar de bedragen zijn daar hoger tot 500.000 euro. Traditioneel stappen ondernemers eerst naar de bank. Veel ondernemers, 66 procent van de zzp’ers en 52 procent van de onderzochte mkb’ers, die in het afgelopen vijf jaar een of meerdere aanvragen indienden bij een bank of andere instellingen, kregen een afwijzing. Toch overweegt 56 procent van de zzp’ers en 70 procent van het mkb met een financieringsbehoefte opnieuw een bankfinanciering aan te vragen.

Ervaring loont
De helft van de zzp’ers en ruim de helft van de mkb’ers heeft een boekhouder of accountant. Ondernemers die een financieel deskundige gebruiken, dienen 20 procent vaker een financieringsaanvraag in dan ondernemers zonder financieel adviseur. De acceptatiekansen met of zonder financieel adviseur zijn echter gelijk. Ervaring speelt een belangrijke rol bij het indienen van financieringsaanvragen. De kans dat een ondernemer een aanvraag indient, is 50 procent hoger als die ondernemer eerder aanvragen heeft ingediend. Ook de acceptatiegraad van financiers is hoger als ondernemers eerder financieringen hebben aangevraagd.

Reactie VSK
Het onderzoek van de KvK en de Hogeschool Utrecht laat volgens de Vereniging Samenwerkende Kredietunies (VSK) zien dat aanbieders van alternatieve financieringsvormen, zoals ook kredietunies, voor ondernemers op zoek naar financiering nog onvoldoende zichtbaar zijn. Daarnaast constateren wij ook dat waar alternatieve financieringsmogelijkheden wel bekend zijn, het kennelijk nog niet voldoende duidelijk is hoe deze vormen werken om ze daadwerkelijk te gebruiken. Als Samenwerkende Kredietunies gaan wij er dus ons op richten de bekendheid van kredietunies en de mogelijkheden die een Kredietunie voor ondernemers kan bieden, te vergroten.

Meer informatie
Het hele Behoefteonderzoek en analyse mkb financiering van de Kamers van Koophandel en de Hogeschool Utrecht kunt u hier direct downloaden.