Als belangenorganisatie kennen wij de besturen van de aangesloten kredietunies. Uiteraard kennen we ook hun speerpunten en hun werkwijze. In 2022 willen we verder werken aan onze sociaal-maatschappelijke relevantie door meer bedrijfskredieten mogelijk te maken voor het (getroffen) mkb. Het fenomeen kredietunie verdient zeker nu meer aandacht en meer steun van ondernemers die hun mede-ondernemers kunnen steunen in hun zoektocht naar een betere financiering. Van elkaar moet je het tenslotte hebben!

Vaak hoor ik echter de laatste tijd als bestuurder van de VSK dat sommige centraal of decentraal (via de Centrale Stapeldesk) aangevraagde bedrijfskredieten niet binnen de scope of acceptatiebeleid van een respectievelijke kredietunie vallen en ze daarom de aanvraag niet in behandeling kunnen nemen. De voorzitters geven dan ook vaak aan dat ze wellicht sommige aanvragen wel zouden willen behandelen ( bijvoorbeeld de starters met alternatieve zekerheden), maar dat ze simpelweg vanuit hun vastgelegde werkwijze en de richtlijnen van hun kredietcommissie niet anders kunnen.

Hiertoe zou ik het volgende willen opmerken:

In de meeste Statuten lees ik het volgende:

Kredietunie XYZ heeft als doel het behartigen van de financiële belangen van haar Leden. Zij doet dit door:

a. het verstrekken van geldmiddelen aan de Leden, in het bijzonder ten behoeve van de bedrijfs- en beroepsuitoefening van de Leden. Kredietunie XYZ zal slechts geldmiddelen verstrekken aan Leden die behoren tot de bij het Huishoudelijk Reglement Kredietunie XYZ vastgestelde beroepsgroep en/of woonachtig zijn dan wel hun beroep of bedrijf uitoefenen (dan wel voornemens zijn uit te oefenen) binnen de bij het Huishoudelijk Reglement Kredietunie XYZ vastgestelde geografische werkgebied. De middelen worden verstrekt tegen door Kredietunie XYZo voldoende geachte zekerheid;

b. het aantrekken van gelden van de Leden dan wel van publieke partijen en/of professionele particuliere en institutionele beleggers; en

c. het verrichten van (rechts)handelingen die bevorderlijk zijn te achten voor de onder a. en b. omschreven doeleinden.

Het zijn dus niet de Statuten, maar het is het Huishoudelijk Reglement dat het werk-en acceptatiegebied van een individuele Kredietunie beperkt. Zoals u weet kan het Huishoudelijk Reglement door de ALV worden gewijzigd en ik geef dit dan ook ter overweging aan de besturen om hieraan te denken indien ze met mij streven naar een nog grotere impact van kredietunies in de non-bancaire wereld in 2022.

Stapelfinanciering of bankfinanciering, wat is nu wijs?... - Ondernemer +  Financiering

De meeste kredietunies hebben nog geen liquiditeitsbuffer. Volgens de WtK dienen ze hieraan te voldoen, zodra zij onder verlicht toezicht komen te staan, i.e. wanneer zij een kredietportefeuille van meer dan €10 miljoen hebben, c.q. wanneer deze grens wordt overschreden. (De WtK schrijft overigens 10% voor, de banken zitten op 5%). Voor veel kredietunies geldt dat niet, omdat ze voor hun funding perpetuele obligaties voor de leden uitgeven, die sowieso buiten het toezicht van de WfT en WtK vallen. Ze mogen zelf de solvabiliteitsgrens bepalen; d.w.z. de ALV bepaalt feitelijk welk percentage de kredietunie aan moet houden.

De kracht van kredietunies: samenwerken!

Naast de kracht van een kredietunie door de common bond en de individuele kredietcoaching, kennen we nog een andere kracht: de samenwerking tussen de kredietunies over hun “kredietunie-grenzen” heen! Kredietunies kunnen elkaar namelijk uitstekend funden in stapelfinancieringsconstructies. De common bond van een kredietunie kan gebouwd worden op regionaal en sectoraal gebied. Sectorale kredietunies, zoals de Binnenschippers, de Bakkers en MKB Bedrijfspanden hebben een lotsverbondenheid via de bedrijfstak waar de leden elkaar beter kennen en ook met financiering willen helpen. Soms is het echter zaak om een andere mkb-er ook over deze “grenzen” heen te helpen door middel van een mooie bedrijfsfinancieringsconstructie opgezet door twee of meer kredietverstrekkende kredietunies!

OK, de coaching is dan misschien moeilijker, maar dat is een logistieke kwestie. Het risico wordt voor alle betrokken partijen in een stapelfinanciering alleen maar minder, wanneer kredietunies in onderling overleg de coaching kunnen construeren. De afstand is maar in zeer geringe mate bepalend voor het risico. Niet alle leden kunnen langs het kredietnemend lid fietsen…..
Dat de kas van een kredietunie leeg zou lopen door samen te werken in stapelfinancieringen met andere kredietunies, is dan ook eerder een positief argument: dit moet het doel zijn van iedere kredietunie! Als alle middelen zijn uitgeleend, is er behoefte aan nieuwe toe te vertrouwen middelen, dus een mooie kans voor een nieuwe obligatie-emissie voor de naar sociaal rendement zoekende kredietunie en haar aangesloten leden.  

Het dilemma is de schatting van de omvang van de kredietvraag en de omvang van het mogelijke financieringskapitaal dat een kredietunie aan kan trekken. Als kredietunies blijvend (in samenwerking met de VSK en haar Centrale Stapeldesk) meer toegang hebben tot financieringskapitaal, kan de overweging zijn dat kredietunies andere kredietunies, medeleden van VSK die dat kapitaal niet hebben, helpen om te groeien!

Dat is ook het weloverwogen eigen belang van de leden van elke kredietunie, want hoe meer kredietunies er in Nederland komen, hoe groter en sterker de Vereniging en de naamsbekendheid van kredietunies is en hoe sterker de naam van elke afzonderlijke Kredietunie in het bijzonder.

Een andere optie om de liquiditeitsoverschotten te voorkomen, is om de limiet van individuele kredieten te verhogen. De VSK heeft eerder geadviseerd om kredieten lager dan € 250.000,- te verstrekken uit hoofde van risicospreiding in de aanloopfase van een kredietunie. Dit is echter geen wettelijke eis. Meer ervaring en toegang tot financiering kan aanleiding zijn om ook hogere bedragen uit te lenen. De Binnenschippers als 1 van de grootste kredietunies van Nederland hebben dan ook ooit besloten om hun limiet tot € 350.000,- te verhogen en zij gingen daarna naar € 500.000,-. Een Kredietunie als die voor MKB Bedrijfspanden gaat sowieso uit van hogere bedragen, maar die heeft natuurlijk in de meeste gevallen de comfortabele zekerheid van een eerste hypotheek.

De “Besloten MarktplaatsKredietunies.nl” voor financieringsaanvragen: De Centrale Stapeldesk?

Uit een eerdere enquête die we onder onze leden hielden, bleek dat het vinden van geschikte financieringsaanvragen binnen de gestelde kaders van een individuele kredietunie een veel groter probleem was dan het vinden van funding. Als we die gedachte volgen zou de voorgestelde Marktplaatskredietunies.nl waar iedereen een aanvraag kan plaatsen (met een toelichting waarom de plaatsende kredietunie kiest voor stapelen en daarbij ook een eerste acceptatie- en constructie-aanzet doet) voor heel veel kredietunies een oplossing zijn. Zeker voor kredietunies die wel geld op de rekening hebben staan, maar geen acceptabele kredieten kunnen vinden of de finale acceptatie liever met een andere kredietunie “delen”.

Onze Marktplaatskredietunies.nl in 2022 staat en valt met de bereidheid van kredietunies om over de schaduw van hun eigen werkgebied te kijken, c.q. andere leden van de VSK te helpen. Zo kan elke kredietunie haar eigen “co-financieringsmechanisme” ontwerpen, variërend tussen geen risico (debiteur wordt dan de kredietunie die de financiering verstrekt als “penvoerder”) tot het samen risico en rendement delen (pari passu en pro rate parte).

Het rendement dat kredietunies nu op hun surplus liquiditeiten krijgen is immers veel lager (negatieve rente) dan wanneer ze zelf kredieten verstrekken (eventueel buiten de regio of buiten de branche), of dit als co-financier via andere kredietunies kunnen realiseren. Ook de leden van een individuele kredietunie zullen dit toejuichen: ze hebben weer kans om deel te nemen in een sociaal-maatschappelijke bedrijfsfinanciering tegen een aantrekkelijk rendement.

Over het ontwerp van een gezamenlijk te hanteren co-financieringsmechanisme via de diensten van de Centrale Stapeldesk kunnen we verder van gedachte wisselen (bijvoorbeeld de gefinancierde kredietunie moet zelf bijvoorbeeld minstens 50% financieren, de coaching en kredietrapportage doen, het delen van zekerheden, etc.), maar de kerngedachte gaat mijns inziens zeker werken.

Als een kredietunie buiten de vastgelegde regio of sector wil financieren is dat dus afhankelijk van wat in hun Huishoudelijk Reglement staat. Een bereidwillig bestuur kan dat met de leden wijzigen…

Maar het slagen van de MarktplaatsKredietunies in 2022 is ook afhankelijk van de bereidwilligheid om bij te dragen aan het bouwen van een common bond op stapelfinancieringsgebied tussen de leden van de VSK

Er staat veel op Stapel!